خرید دوربین بدون آینه کانن ؟ وقت آن رسیده که به دوربین‌های بدون آینه فکر کنید!

با اینکه شرکت کانن اولین دوربین‌های بدون آینه سری EOS خود را حدود یک دهه پیش معرفی کرد، هنوز هم بسیاری از عکاسان هستند که برای تمام یا بخش زیادی از کار خود از DSLR‌ استفاده می‌کنند.

این گروه می‌تواند از عکاسان مبتدی که با مدل‌های سطح ابتدایی مانند EOS Rebel کار می‌کنند گرفته تا حرفه‌ای‌هایی که با مدل‌های پیشرفته‌تر مانند سری EOS 5D مراسم و رویدادها را عکاسی می‌کنند، متغیر باشد.

شکی نیست که یک دوربین DSLR امروزه همان عکس‌هایی را می‌گیرد که در روز اول خریدش می‌گرفت، و برای بعضی از کاربران همین کافی است. اما در این مجموعه، سعی داریم نشان دهیم چرا بسیاری از عکاسان ممکن است بخواهند دوباره نگاهی به دنیای دوربین‌های بدون آینه بیندازند.

اصول منظره‌یاب الکترونیکی (EVF)

به‌طور ساده، می‌توان منظره‌یاب الکترونیکی (EVF) در یک دوربین بدون آینه را مشابه نمایش زنده‌ی (Live View) صفحه‌نمایش LCD دانست که در منظره‌یاب چشمی ظاهر می‌شود. در این حالت، شما همچنان می‌توانید ببینید که سوژه‌ها چگونه در فوکوس یا خارج از فوکوس هستند، و تقریباً نمایی ۱۰۰٪ از صحنه‌ای دارید که در تصویر نهایی ثبت می‌شود — برخلاف بسیاری از DSLRهای اقتصادی که منظره‌یاب آن‌ها معمولاً لبه‌های کادر را اندکی برش می‌دهد.

درست است که EVF از باتری استفاده می‌کند، و در بیشتر دوربین‌های بدون آینه، به دلیل رزولوشن بالاتر نسبت به صفحه‌نمایش پشتی، مصرف انرژی بیشتری هم دارد. اما در مقابل این نقطه‌ضعف، مزایای زیادی ارائه می‌دهد که در بسیاری از موقعیت‌ها می‌تواند امکان‌های جدیدی برای عکاسی فراهم کند.

مشاهده در نور کم

بدون تردید، منظره‌یاب الکترونیکی (EVF) در شرایط کم‌نور یا حتی در تاریکی نزدیک به مطلق، قابلیت نمایش فوق‌العاده‌ای دارد. در منظره‌یاب اپتیکال DSLR، هر چه نور محیط کمتر شود، تصویر درون منظره‌یاب هم تاریک‌تر و دشوارتر برای مشاهده می‌شود. اما در EVF، تصویر به‌صورت خودکار روشن‌تر می‌شود تا بتوانید در نورهای بسیار ضعیف هم به راحتی ترکیب‌بندی و فوکوس کنید.

علاوه بر این، اغلب EVF‌ها به شما اجازه می‌دهند روشنایی تصویر را طبق سلیقه‌ی خود تنظیم کنید تا تجربه‌ی دید بهتری داشته باشید.

ضبط ویدیو از طریق منظره‌یاب، نه فقط از طریق LCD

اغلب ما فیلم‌برداری را با نگاه کردن به صفحه‌نمایش LCD تصور می‌کنیم، اما دوربین‌های بدون آینه مجهز به EVF می‌توانند از طریق منظره‌یاب چشمی هم ویدیو ضبط کنند.

این روش دو مزیت فوری دارد:

• پایداری بیشتر هنگام فیلم‌برداری: وقتی دوربین را به چشم نزدیک می‌کنید، در واقع یک نقطه‌ی تکیه‌گاه سوم به بدن شما اضافه می‌شود، در نتیجه لرزش دست‌ها کمتر می‌شود.

• دید بهتر در محیط‌های روشن: در شرایطی که نور خورشید باعث محو شدن تصویر LCD می‌شود، منظره‌یاب چشمی دید واضح‌تری فراهم می‌کند.

دیدن صحنه با سطح نوری مشابه تنظیمات واقعی دوربین

شبیه‌سازی نوردهی (Exposure Simulation) یکی از ویژگی‌های مهم EVF در دوربین‌های بدون آینه است — قابلیتی که در منظره‌یاب اپتیکال DSLR ممکن نیست. تقریباً تمام دوربین‌های بدون آینه سری EOS کانن گزینه‌ای در منو دارند به نام Exposure Simulation.

با فعال بودن این حالت، تصویر داخل منظره‌یاب متناسب با تنظیمات فعلی نوردهی شما تغییر می‌کند تا نتیجه‌ی نهایی را پیش از گرفتن عکس ببینید. مثلاً اگر می‌خواهید یک عکس ضدنور (سیلوئت) بگیرید، EVF دقیقاً نشان می‌دهد نتیجه‌ی نهایی چطور خواهد بود.

اگر میزان نوردهی را زیاد یا کم کنید، منظره‌یاب به‌طور زنده تغییر می‌کند تا نمایی شبیه به خروجی واقعی عکس به شما بدهد. این ویژگی در کنار مقیاس جبران نوردهی یا نورسنجی دستی که در منظره‌یاب هم نمایش داده می‌شود، ابزار فوق‌العاده‌ای برای کنترل خلاقانه‌ی نور است.

شبیه‌سازی منظره‌یاب اپتیکال (OVF Simulation)

این قابلیت جدید در دوربین‌های میان‌رده و حرفه‌ای‌تر کانن EOS اضافه شده است. یکی از انتقادهای کاربران DSLR به منظره‌یاب الکترونیکی این بود که در شرایط نوری بسیار شدید — مثلاً زیر آفتاب تند — EVF نمی‌تواند محدوده‌ی دینامیکی بالا بین قسمت‌های روشن و سایه را به‌خوبی نشان دهد، و گاهی تصویر خیلی سفید یا خیلی تیره به نظر می‌رسد.

برای رفع این مشکل، کانن در مدل‌های جدیدتر گزینه‌ای به نام OVF Simulation View Assist افزوده است. با فعال کردن آن، نمایشگر منظره‌یاب طوری تنظیم می‌شود که روشنایی و تیرگی‌ها را متعادل‌تر نشان دهد، صرف‌نظر از تنظیمات نوردهی واقعی دوربین.

در این حالت، منظره‌یاب با وجود اینکه مثل حالت Exposure Simulation با تغییر تنظیمات نوردهی تغییر نمی‌کند، اما با تغییر نور محیط، به طور هوشمند روشن‌تر یا تیره‌تر می‌شود. این ویژگی برای کسانی که از DSLR به سمت دوربین‌های بدون آینه آمده‌اند بسیار مفید است، چون تجربه‌ی دیدی شبیه منظره‌یاب اپتیکال سنتی ارائه می‌دهد.

مشاهده‌ی تأثیر تراز سفیدی (White Balance)، سبک تصویر (Picture Style) و تنظیمات دیگر

خرید دوربین بدون آینه کانن

یکی دیگر از مزایای EVF این است که قبل از گرفتن عکس، می‌توانید اثر تنظیمات مختلف مانند White Balance یا Picture Style را مستقیماً در منظره‌یاب ببینید. به‌عنوان مثال، وقتی تراز سفیدی را تغییر می‌دهید، فوراً می‌توانید نتیجه‌ی رنگی آن را در منظره‌یاب مشاهده کنید.

به این ترتیب، دیگر نیازی به گرفتن چند عکس آزمایشی برای بررسی نتیجه‌ی تنظیمات ندارید — همه‌چیز را در همان لحظه در منظره‌یاب مشاهده می‌کنید.

بزرگ‌نمایی در منظره‌یاب برای بررسی فوکوس دقیق

در دوربین‌های بدون آینه حرفه‌ای‌تر کانن مانند سری EOS R5 و R6، دکمه‌ای در پشت بدنه با آیکون ذره‌بین سفید وجود دارد. اگر این دکمه برای عملکرد دیگری تنظیم نشده باشد، با فشردن آن هنگام مشاهده‌ی صحنه‌ای که می‌خواهید عکاسی کنید، تصویر در دو مرحله بزرگ‌نمایی می‌شود (با فشردن سومین بار، تصویر دوباره به حالت معمول بازمی‌گردد).

به‌صورت پیش‌فرض، این بزرگ‌نمایی در نقطه‌ی فعال فوکوس خودکار (AF Point) انجام می‌شود، یا اگر در حالت فوکوس دستی باشید، در مرکز تصویر دیده می‌شود.

همچنین در منوی فوکوس خودکار دوربین، می‌توانید تنظیم کنید که هرگاه حلقه‌ی فوکوس روی لنز را برای فوکوس دستی بچرخانید، منظره‌یاب به‌طور خودکار بزرگ‌نمایی شود — چه بخواهید فقط کمی فوکوس را اصلاح کنید و چه بخواهید به‌طور کامل فوکوس خودکار را بی‌اثر کنید.
(گزینه‌ی Lens electronic MF > One-shot enabled [magnify])

در هر دو حالت، برای عکاسانی که می‌خواهند از وضوح مطلق در سوژه‌های ثابت مطمئن شوند، این قابلیت فوق‌العاده است — چیزی که در DSLRها پیش از گرفتن عکس امکان‌پذیر نیست.

افزایش یا کاهش روشنایی منظره‌یاب

در DSLRها هیچ راهی برای تغییر روشنایی کلی منظره‌یاب اپتیکال وجود ندارد، اما بیشتر دوربین‌های بدون آینه چنین امکانی دارند. در منوی تنظیمات (Set-up Menu) که معمولاً با رنگ زرد مشخص می‌شود، گزینه‌ای با عنوان Viewfinder Brightness وجود دارد.

این قابلیت جدا از شبیه‌سازی نوردهی (Exposure Simulation) است که پیش‌تر به آن اشاره کردیم. با این گزینه، چه در زیر نور شدید خورشید باشید یا در محیطی تاریک مانند کلیسا، می‌توانید روشنایی کلی EVF را طبق سلیقه‌ی خود تنظیم کنید تا بهترین دید ممکن را داشته باشید.

اطلاعات نمایش‌داده‌شده در منظره‌یاب‌های الکترونیکی

منظره‌یاب‌های الکترونیکی می‌توانند در حالی که همچنان در حال مشاهده‌ی سوژه یا صحنه هستید، اطلاعات زنده‌ی فراوانی را نمایش دهند. بیشتر این تنظیمات در منوی قرمز رنگ Shooting Menu و بخش Shooting info display قرار دارند. در ادامه، چند مورد از گزینه‌های قابل انتخاب در اکثر دوربین‌های بدون آینه کانن EOS آمده است:

نمایش هیستوگرام (Histogram display)

می‌توانید هیستوگرام زنده را در منظره‌یاب ببینید و تغییرات آن را در هنگام حرکت دادن دوربین یا تغییر نوردهی دنبال کنید. اغلب دوربین‌های EOS امکان انتخاب بین هیستوگرام روشنایی (Brightness) و هیستوگرام RGB را نیز دارند (نوع RGB برای بررسی تراز سفیدی و رنگ‌ها بسیار مفید است).
در برخی مدل‌ها حتی می‌توانید اندازه‌ی نمایش هیستوگرام را کوچک یا بزرگ انتخاب کنید.

تراز الکترونیکی (Electronic Level)

در بخش Screen info settings از گزینه‌های نمایش EVF، معمولاً گزینه‌ی تراز الکترونیکی وجود دارد که با فشردن دکمه‌ی INFO می‌توانید بین نمایش‌های مختلف جابه‌جا شوید. این ویژگی برای حفظ تراز افقی در ترکیب‌بندی، مخصوصاً هنگام عکاسی دستی، بسیار کاربردی است.

مقیاس فاصله‌ی فوکوس (Distance Scale)

لنزهای سری RF و RF-S کانن برخلاف لنزهای DSLR، پنجره‌ی نمایش فاصله‌ی فوکوس روی بدنه ندارند. اما در عوض می‌توانید آن را به‌صورت دیجیتال در منظره‌یاب ببینید.
در منوی قرمز Shooting Menu، زیر بخش Lens info display گزینه‌ای برای Focus distance display وجود دارد. می‌توانید تعیین کنید که این مقیاس همیشه نمایش داده شود (به متر یا فوت) یا فقط زمانی که در حالت فوکوس دستی هستید.

نمایش فاصله‌ی کانونی (Focal Length Display)

این هم یکی دیگر از گزینه‌های بخش Lens info display است که در بسیاری از مدل‌های EOS وجود دارد. با فعال کردن آن، فاصله‌ی کانونی دقیق لنز (در لنزهای زوم سازگار) در منظره‌یاب نشان داده می‌شود. این قابلیت به‌خصوص برای کسانی مفید است که نمی‌خواهند چشم خود را از منظره‌یاب بردارند تا روی بدنه‌ی لنز فاصله‌ی زوم را ببینند.

همه‌ی این اطلاعات علاوه بر داده‌هایی است که به‌طور معمول در حاشیه‌ی منظره‌یاب (سمت چپ، راست یا پایین تصویر) نمایش داده می‌شوند. با فشردن دکمه‌ی INFO می‌توانید بین حالت‌های مختلف جابه‌جا شوید — از یک منظره‌یاب کاملاً خالی و تمیز، تا نمایی کامل از تنظیمات فعال شامل حالت فوکوس (Servo یا One-shot)، فرمت فایل (RAW یا JPEG و اندازه‌ی آن)، نرخ و رزولوشن فیلم‌برداری، تنظیم White Balance، Picture Style و حتی نوع سوژه‌ای که سیستم فوکوس خودکار در حال تشخیص آن است.

جمع‌بندی

اولین چیزی که هر عکاس هنگام در دست گرفتن دوربین تجربه می‌کند، نحوه‌ی دیدن جهان از طریق منظره‌یاب آن است. در DSLRها این تجربه در نور مناسب کاملاً رضایت‌بخش است، اما دوربین‌های بدون آینه با منظره‌یاب الکترونیکی دنیای تازه‌ای از امکانات را پیش روی عکاس باز می‌کنند.

حتی اگر ترجیح می‌دهید منظره‌یاب ساده و خلوتی داشته باشید، در اولین تجربه‌ی عکاسی در محیط‌های کم‌نور متوجه مزایای EVF خواهید شد.

گزینه‌هایی که در این مطلب مرور کردیم، می‌توانند نحوه‌ی تعامل شما با دوربین را متحول کنند.
به همه‌ی عکاسانی که سال‌ها با DSLR کار کرده‌اند، پیشنهاد می‌کنیم دفعه‌ی بعد که با یکی از دوربین‌های بدون آینه‌ی Canon EOS کار می‌کنید، تمام این قابلیت‌ها را امتحان کنید — شاید دید شما به عکاسی برای همیشه تغییر کند.