راهنمای کامل رزولوشن در فیلمبرداری : Full HD، 4K و 8K + تفاوت DCI و UHD

راهنمای کامل رزولوشن در فیلمبرداری : Full HD، 4K و 8K + تفاوت DCI و UHD

با گسترش پلتفرم‌های مبتنی بر ویدئو، ازجمله سرویس‌های استریم و شبکه‌های اجتماعی، تولید ویدئو بیش از هر زمان دیگری به بخشی از زندگی ما تبدیل شده است.

در حالی که دوربین‌های با لنز قابل‌تعویض در ابتدا برای ثبت تصاویر ثابت طراحی شده بودند، امروزه داشتن قابلیت فیلم‌برداری در آن‌ها به یک استاندارد رایج تبدیل شده است—و این دوربین‌ها اکنون قادرند ویدئوها را با کیفیت‌های هرچه بالاتر ضبط کنند.

اما رزولوشن‌هایی مانند ۴K و ۸K دقیقاً چه هستند و چه زمانی اهمیت پیدا می‌کنند؟ این موضوعی است که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت.

مبانی رزولوشن ویدئو

ریشه شکل‌گیری استانداردهای رزولوشن در ویدئو

در عکاسی، استاندارد مشخص و ثابتی برای رزولوشن پیکسلی تصاویر وجود ندارد. رزولوشن خروجی در هر دوربین بسته به حسگر تصویر آن متفاوت است. حتی در صورتی که تصاویر چاپ شوند، هرچند اندازه‌های استاندارد کاغذ مانند A4 یا 3R وجود دارد، اما الزامی وجود ندارد که مثلاً یک چاپ A4 حتماً با وضوح ۳۰۰ نقطه در اینچ تهیه شود تا مطابق با استاندارد A4 باشد.

اما در حوزه تولید ویدئو، شرایط متفاوت است. ویدئو از دل صنعت سینما و پخش تلویزیونی به وجود آمده است؛ جایی که استانداردهای رزولوشن نمایش، از همان ابتدا برای حفظ سازگاری فنی در کل صنعت تعریف شدند.

برای مثال، صرف‌نظر از اندازه واقعی صفحه‌نمایش، تمامی تلویزیون‌هایی که بر اساس یک استاندارد مشخص ساخته می‌شوند، تصاویر را با تعداد پیکسلی یکسان نمایش می‌دهند.

بنابراین، اصطلاحی مانند «فول‌اچ‌دی (Full HD)» صرفاً به معنای یک ویدئوی باکیفیت بالا نیست، بلکه به‌طور خاص به رزولوشنی با ابعاد ۱۹۲۰×۱۰۸۰ پیکسل اشاره دارد.

فول‌اچ‌دی همچنان رایج‌ترین رزولوشن در فیلمبرداری است؛ پس وضعیت ۴K و بالاتر چگونه است؟

در حال حاضر، تلویزیون‌های دیجیتال به جریان اصلی بازار تبدیل شده‌اند و اغلب آن‌ها دارای رزولوشن نمایشی ۱۹۲۰×۱۰۸۰ پیکسل با نسبت تصویر ۱۶:۹ هستند.

این رزولوشن در فیلمبرداری مطابق با فرمت فول‌اچ‌دی (Full-spec High Definition) بوده و گاهی با عنوان «۱۰۸۰p» نیز شناخته می‌شود.
همچنین این رزولوشن توسط بسیاری از نمایشگرهای رایانه و لپ‌تاپ و نیز فرمت ذخیره‌سازی بلوری (Blu-ray Disc) پشتیبانی می‌شود.
با توجه به فراگیری گسترده پلتفرم‌های پخش مبتنی بر فول‌اچ‌دی در اطراف ما، حتی می‌توان استدلال کرد که عملاً به رزولوشنی بالاتر نیاز نداریم.

با این حال، تلویزیون‌ها و نمایشگرهای رایانه‌ای جدید به‌طور فزاینده‌ای از نمایش ۴K پشتیبانی می‌کنند—رزولوشنی که چهار برابر تعداد پیکسل‌های فول‌اچ‌دی را در اختیار می‌گذارد.
از سوی دیگر، ویدئو معمولاً رسانه‌ای است که افراد پس از گذشت سال‌ها نیز دوباره آن را تماشا می‌کنند.
به همین دلیل، ضبط تصاویر در رزولوشن بالاتر نوعی «سرمایه‌گذاری برای آینده» محسوب می‌شود و تضمین می‌کند که خاطرات ثبت‌شده در ویدئو، در سال‌های بعد نیز با وضوح مطلوب قابل پخش باشند.

رزولوشن‌های اصلی و رایج در ویدئوهای امروزی کدام‌اند؟

یک نکته شگفت‌انگیز: رزولوشن 4K DCI تنها معادل ۸٫۸۴ مگاپیکسل است!

شاید متوجه شده باشید که وضوح (رزولوشن) ویدئو در مقایسه با رزولوشن عکاسی بسیار کوچک‌تر است. حتی ویدئوی 4K که بسیار باکیفیت و حرفه‌ای محسوب می‌شود، رزولوشنی در حد تقریبی ۸ مگاپیکسل دارد! به بیان دیگر، اگر نسبت‌های تصویر مختلف را در نظر بگیریم، برای ضبط ویدئوی 4K تنها به دوربینی با حدود ۱۰ مگاپیکسل رزولوشن نیاز است.

امروزه حتی دوربین‌های مبتدی نیز معمولاً دارای وضوحی در حدود ۲۰ مگاپیکسل هستند، به همین دلیل قابلیت ضبط ویدئوی 4K به ویژگی‌ای رایج و فراگیر تبدیل شده است.

به خاطر داشته باشید: رزولوشن بالاتر در فیلمبرداری یعنی حجم داده بیشتر

اگر دوربین شما امکان ضبط ویدئو با وضوح بالاتر از نیاز پروژه را داشته باشد، انتخاب رزولوشن بالاتر می‌تواند انعطاف‌پذیری بیشتری در مرحله تدوین به شما بدهد. به این ترتیب:

• فضای بیشتری برای کراپ کردن فریم‌ها خواهید داشت

• تعداد پیکسل‌های بیشتری برای استخراج جزئیات در اختیار دارید

• فرآیندهایی مانند تصحیح رنگ و کالر گریدینگ با دقت و کیفیت بهتری انجام می‌شوند

با این حال، مدیریت این حجم اضافه از داده به معنی نیاز به:

• توان پردازشی بیشتر

• فضای ذخیره‌سازی بزرگ‌تر

است. بنابراین هنگام انتخاب رزولوشن مناسب، حتماً این موارد را نیز در نظر بگیرید.

تفاوت بین DCI و UHD چیست؟

حرف «K» در اصطلاح 4K مخفف واژه «kilo» به معنای ضریب هزار است. بنابراین، 4K در مفهوم کلی به رزولوشنی اطلاق می‌شود که عرض تصویر آن در حدود ۴۰۰۰ پیکسل باشد. استانداردهای مختلفی برای 4K وجود دارد، اما در حال حاضر دو استاندارد اصلی و پرکاربرد عبارتند از:

• 4K UHD

• 4K DCI

4K DCI — ریشه‌گرفته از صنعت سینما

رزولوشن در فیلمبرداری استاندارد 4K DCI (4096×2160) در سال ۲۰۰۵ توسط نهاد Digital Cinema Initiatives که متشکل از استودیوهای بزرگ فیلم‌سازی است، تدوین شد.

ویژگی‌های آن:

• نسبت تصویر: 1.9:1

• هم‌راستا با استاندارد 2K (2048×1080)

• مورد استفاده در پروژکتورهای سینمایی پیش از فراگیر شدن 4K

این استاندارد به‌طور خاص برای نمایش سینمایی حرفه‌ای طراحی شده است.

4K UHD — ریشه‌گرفته از پخش تلویزیونی

رزولوشن در فیلمبرداری استاندارد 4K UHD (3840×2160) بعدها و هم‌زمان با تصمیم صنعت تلویزیون برای حرکت به سمت پخش 4K تعریف شد.

این استاندارد توسط اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) تعیین گردید و دارای ویژگی‌های زیر است:

• نسبت تصویر: 16:9

• هماهنگ با ساختار Full HD

• سازگار با تلویزیون‌های خانگی

به همین دلیل، 4K UHD بیشتر در:

• تلویزیون‌ها

• نمایشگرهای خانگی

• استریم آنلاین

به کار می‌رود.

پیامد این تفاوت‌ها برای فیلم‌برداری

اگر هدف شما نمایش ویدئو روی تلویزیون 4K باشد، ضبط با رزولوشن 4K UHD کاملاً کافی است.

اما:

• 4K DCI وضوح افقی بالاتری نسبت به 4K UHD دارد

• دوربینی که قادر به ضبط 4K DCI باشد می‌تواند:

✔ ویدئوی مناسب اکران سینمایی تولید کند
✔ ویدئوی 4K UHD باکیفیت برای تلویزیون ارائه دهد
✔ بدون افت کیفیت، امکان کراپ فراهم کند

به بیان دیگر، ضبط در 4K DCI گزینه‌ای مناسب برای تولیدات حرفه‌ای و آینده‌نگرانه است.

فیلمبرداری  ۸K: رزولوشنی برای آینده

همانند ۴K، برای ۸K نیز دو استاندارد اصلی وجود دارد: 8K UHD و 8K DCI. با این حال، برخلاف ۴K، نمایشگرهای ۸K هنوز به بازار مصرف‌کنندگان عادی وارد نشده‌اند. بنابراین، مدتی طول خواهد کشید تا کاربران معمولی بتوانند ویدئوهای ۸K خود را با کیفیت کامل مشاهده کنند.

چه چیزی در  رزولوشن در فیلمبرداری ۸K شگفت‌انگیز است؟

جذابیت ویدئوی ۸K در واقع‌گرایی بیشتر آن نهفته است، که ناشی از جزئیات بیشتر و بالاتر بودن رزولوشن در فیلمبرداری آن است. انسان‌ها قادر به مشاهده اشیاء به شکل سه‌بعدی هستند که این توانایی ناشی از چند عامل است:

• اختلاف بینایی دوچشمی (Binocular disparity): تفاوت بین تصاویری که چشم راست و چشم چپ می‌بینند

• دامنه دینامیکی (Dynamic range): بازه‌ای از تن‌ها، از روشن‌ترین بخش‌ها تا سایه‌ها، که توسط چشم قابل درک است

• وضوح تصویر (Definition): توانایی تشخیص جزئیات ریز، که مستقیماً به رزولوشن پیکسلی تصویر وابسته است

یک تصویر ۸K حدود ۳۵ مگاپیکسل دارد، که گفته می‌شود نزدیک به حداکثر وضوحی است که چشم انسان قادر به درک آن است. از این منظر، مشاهده یک ویدئوی ۸K در رزولوشن در فیلمبرداری کامل، حتی بدون سه‌بعدی بودن تصویر، حس بسیار واقعی از ابعاد و بعدمندی را به بیننده منتقل می‌کند.

کاربردهای فعلی و آینده ۸K

با اینکه پخش ۸K هنوز در مرحله آزمایشی قرار دارد، استفاده اصلی از ویدئوهای ۸K در حال حاضر برای اهداف آرشیوی و پژوهشی است، از جمله:

• مستندسازی میراث فرهنگی و طبیعی

• تحقیقات پزشکی و علمی

علاوه بر این، ویدئوهای ۸K می‌توانند به عنوان متریال خام برای تولید ویدئوهای ۴K یا رزولوشن‌های پایین‌تر استفاده شوند. در این حالت، امکان کراپ کردن تصویر در مرحله پس‌تولید وجود دارد تا افکت‌هایی مانند زوم دیجیتال، حرکت پانینگ و کشیدن (sliding) ایجاد شود، بدون اینکه کیفیت تصویر به شکل محسوسی کاهش یابد.

خلاصه

• Full HD، 4K DCI/UHD و 8K DCI/UHD همگی استانداردهای رزولوشن (وضوح تصویر) هستند و هر یک به یک فرمت تصویری با تعداد مشخصی پیکسل افقی و عمودی اشاره دارند.

• 4K DCI و 8K DCI استانداردهایی در حوزه سینما هستند و نسبت تصویر آن‌ها ۱٫۹:۱ است.

• Full HD، 4K UHD و 8K UHD استانداردهای پخش تلویزیونی به شمار می‌روند و نسبت تصویر آن‌ها ۱۶:۹ می‌باشد.

• در حال حاضر، Full HD پرکاربردترین استاندارد در دستگاه‌های نمایش مصرف‌کننده است و پشتیبانی از 4K نیز به‌تدریج در حال افزایش است.

• 8K به دلیل وضوح فوق‌العاده بالا، وعده واقع‌گرایی بسیار بالا می‌دهد و گفته می‌شود نزدیک به حد توانایی درک بصری انسان است.

  تهیه و تنظیم : اطمینان | نمایندگی رسمی دوربین کانن در ایران