10 تنظیم مهم دوربین کانن | برای شروع یادگیری عکاسی

وقتی تازه وارد دنیای عکاسی می‌شوید، اصطلاحات مربوط به آن ممکن است در ابتدا دشوار و بیش از حد فنی به نظر برسند.

دوربین DSLR شما کنترل‌ها و منوهای متعددی دارد که هر کدام کار متفاوتی انجام می‌دهند و این می‌تواند سردرگم‌کننده باشد.
اما نگران نباشید، کمک در راه است!

در این مقاله، نگاهی خواهیم داشت به چند اصطلاح اساسی در عکاسی و به شما توضیح خواهیم داد که برای صحبت در مورد علاقه‌تان مانند یک حرفه‌ای، چه چیزهایی باید بدانید.

در طول مسیر متوجه خواهید شد که درک مفاهیم پشت اصطلاحات و دانستن اینکه چگونه با آن‌ها کار کنید، نه‌تنها درک شما از عکاسی را بیشتر می‌کند، بلکه شما را به یک عکاس بهتر تبدیل خواهد کرد.

یادگیری نحوه‌ی استفاده‌ی درست از دوربین و آزمایش تنظیمات مختلف آن تجربه‌ای لذت‌بخش است — و این معرفی کوتاه از اصطلاحات عکاسی، به شما نشان می‌دهد که چگونه می‌توانید این مسیر را آغاز کنید.

دیافراگم (Aperture)

دیافراگم در واقع یک دهانه یا بازشدگی در لنز است، درست مانند مردمک چشم انسان.

وقتی عکسی می‌گیرید، شاتر دوربین باز می‌شود و اجازه می‌دهد نور از طریق لنز وارد شده و صحنه، سوژه یا شخص مورد نظر روی حسگر تصویر ثبت شود.
وقتی مقدار دیافراگم را تنظیم می‌کنید، در واقع تعیین می‌کنید که این دهانه در لنز چه اندازه‌ای داشته باشد.

اگر دهانه بزرگ باشد، نور بیشتری وارد دوربین می‌شود.

و اگر کوچک باشد، نور کمتری وارد می‌شود.

این موضوع روی نوردهی (Exposure) عکس شما تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود تصویر روشن‌تر یا تاریک‌تر به نظر برسد.

دیافراگم همچنین بر عمق میدان (Depth of Field) نیز اثر دارد (که در بخش بعدی توضیح داده می‌شود).

شما اندازه‌ی دیافراگم را با تنظیم مقدار f-stop کنترل می‌کنید.

اف‌استاپ (F-Stop)

مقادیر اف‌استاپ به صورت عددی همراه با حرف f نمایش داده می‌شوند، مانند:

f/1.4 ، f/11 یا f/22.

احتمالاً آن‌ها را روی نمایشگر LCD دوربین خود دیده‌اید یا در مجلات و مقالات عکاسی خوانده‌اید.

مهم‌ترین نکته‌ای که باید بدانید این است که:

عدد اف‌استاپ کوچک‌تر یعنی دهانه‌ی بزرگ‌تر لنز، و عدد اف‌استاپ بزرگ‌تر یعنی دهانه‌ی کوچک‌تر لنز.

در ابتدا ممکن است این مسئله کمی گیج‌کننده باشد، چون به نظر می‌رسد برعکس است.
اما کافی است این قاعده را همیشه به خاطر بسپارید:
عدد کوچک = نور بیشتر
عدد بزرگ = نور کمتر

عمق میدان (Depth of Field)

عمق میدان اصطلاحی است که برای توصیف این به کار می‌رود که چه مقدار از تصویر شما در فوکوس (واضح) است و چه مقدار تار یا محو دیده می‌شود.

عدد f-stop، عمق میدان را کنترل می‌کند و تعیین می‌نماید که نور چگونه بر اجزای مختلف تصویر متمرکز شود.

به عکسی فکر کنید که در آن سوژه در پیش‌زمینه واضح است، اما پس‌زمینه کاملاً محو و تار دیده می‌شود — این همان عمق میدان کم (Shallow Depth of Field) است.

حالا تصور کنید یک عکس منظره از کوهستان دارید که از جلوی تصویر تا افق دوردست، همه چیز واضح و در فوکوس است — این نوع تصویر دارای عمق میدان زیاد (Large Depth of Field) است.

وقتی عدد f-stop پایین مثل f/2.8 را انتخاب می‌کنید، تنها سوژه‌ای که روی آن فوکوس کرده‌اید واضح خواهد بود و بخش‌های جلویی و پشتی تصویر تار می‌شوند.

اما وقتی مقدار f-stop بالا مثل f/22 را تنظیم می‌کنید، تمام اجزای تصویر از پیش‌زمینه تا پس‌زمینه به‌صورت واضح و شفاف ثبت خواهند شد.

بهترین روش برای درک عملکرد F-Stop

بهترین راه برای یاد گرفتن نحوه‌ی عملکرد f-stop این است که خودت امتحان کنی. یک شیء را روی میز قرار بده، دوربینت را روی حالت Av (اولویت دیافراگم) بگذار، عدد f-stop را روی کمترین مقدار تنظیم کن و یک عکس بگیر. حالا دوباره همان عکس را بگیر، بدون اینکه چیزی جز f-stop را تغییر بدهی؛ فقط آن را به مقدار بعدی افزایش بده. این کار را ادامه بده تا به بالاترین عدد برسی. حالا تفاوت را می‌بینی؟

بوکه (Bokeh)

بوکه یک واژه‌ی ژاپنی است که با «عمق میدان» مرتبط است، اما با آن تفاوت دارد. همان‌طور که یاد گرفتیم، پس‌زمینه‌ی تار در عکس‌هایی با عمق میدان کم دیده می‌شود. اما «بوکه» به کیفیت و ظاهرِ خودِ تاری اشاره دارد.

قسمت‌های خارج از فوکوس یا تار زمانی زیبا هستند که نرم و دلنشین به نظر برسند؛ نقاط نور و درخشش‌ها به شکل دایره‌های نرم درمی‌آیند و در هم ادغام می‌شوند. این همان بوکه‌ی خوب است.

اما اگر این قسمت‌های خارج از فوکوس شلوغ، تیز یا آزاردهنده باشند، توجه بیننده را از سوژه‌ی اصلی منحرف می‌کنند.

به قسمت‌های تار عکس خودت دقت کن؛ آیا نرم و دلپذیر هستند؟ یا خشن و حواس‌پرت‌کننده؟

با تنظیمات مختلف دوربین بازی کن و ببین بوکه چطور تغییر می‌کند. حتی می‌توانی امتحان کنی که بوکه در تمام تصویر به کار برود، نه فقط در بخش‌هایی از آن.

ایزو (ISO)

در دوران عکاسی آنالوگ، ISO نشان‌دهنده‌ی میزان حساسیت فیلم به نور بود.

در عکاسی دیجیتال، ISO میزان حساسیت سنسور تصویر به نور را توصیف می‌کند.

در گذشته، هنگام خرید فیلم باید ISO را از قبل انتخاب می‌کردی، اما حالا با دوربین دیجیتال می‌توانی برای هر عکس ISO متفاوتی تنظیم کنی — قابلیتی بسیار کاربردی.

ISO با اعداد بیان می‌شود. به زبان ساده، ISO پایین یعنی حساسیت کم به نور.

این حالت برای محیط‌های روشن مفید است، چون باعث می‌شود نور بیش از حد وارد نشود و تصویر نسوزد. در مقابل، هرچه ISO بالاتر باشد، حساسیت به نور بیشتر می‌شود و برای محیط‌های تاریک مناسب است تا بتوانی نور بیشتری ثبت کنی.

اما به یاد داشته باش که ISO روی کیفیت تصویر هم اثر می‌گذارد: هرچه ISO پایین‌تر باشد، عکس شفاف‌تر است؛ هرچه بالاتر باشد، تصویر دانه‌دارتر (نویزدارتر) خواهد بود. این حالت معمولاً ناخواسته است، اما گاهی می‌تواند حال‌و‌هوای خاصی شبیه به عکس‌های فیلمی قدیمی ایجاد کند.

سرعت شاتر (Shutter Speed)

در حالی که دیافراگم (Aperture) مربوط به اندازه‌ی بازشدگی لنز است، سرعت شاتر تعیین می‌کند که این بازشدگی چه مدت باز بماند. یکی از بهترین راه‌ها برای درک آن این است که یک جسم سریع، مثلاً ماشینی در حال حرکت، را تصور کنی. هرچه شاتر مدت بیشتری باز بماند، حرکت بیشتری را ثبت می‌کند.

سرعت شاتر با اعدادی نشان داده می‌شود که کسری از ثانیه‌اند؛ مثلاً 1/30، 1/250 یا 1/2000. هرچه عدد بزرگ‌تر (یعنی مخرج بزرگ‌تر) باشد، زمان باز ماندن شاتر کوتاه‌تر است.

تنظیم سرعت پایین، حرکت بیشتری را نشان می‌دهد و نتیجه‌ی آن تصویری تار است؛ مانند عکس‌های شاعرانه از آبشارهای مه‌آلود یا رد نور اتومبیل‌ها در شب.

در مقابل، تنظیم سرعت بالا باعث می‌شود تصویر کاملاً شارپ و واضح باشد — مناسب برای ثبت حرکات سریع مثل رویدادهای ورزشی.

اما فراموش نکن: هرچه شاتر بیشتر باز بماند، احتمال لرزش دست و تاری کل تصویر بیشتر می‌شود. معمولاً در سرعت‌های کمتر از 1/30 ثانیه، بهتر است از سه‌پایه استفاده کنی.

نورسنجی (Metering)

بسیاری از اصطلاحات بالا به نحوه‌ی کنترل نور در عکس مربوط می‌شوند. نورسنجی به تو کمک می‌کند میزان روشنایی صحنه را اندازه بگیری و بهترین تنظیمات را انتخاب کنی. بیشتر دوربین‌های DSLR کانن دارای سیستم نورسنجی داخلی هستند.

در بیشتر مدل‌های کانن می‌توانی بین حالت‌های Spot، Partial، Center-Weighted و Evaluative Metering یکی را انتخاب کنی.

• Spot Metering: نور را فقط از نقطه‌ای کوچک — معمولاً حدود ۳.۵٪ مرکز قاب — اندازه می‌گیرد.

• Partial Metering: مساحت کمی بزرگ‌تر از حالت Spot (حدود ۱۰٪ از مرکز قاب) را اندازه می‌گیرد، اما هنوز تمام تصویر را در نظر نمی‌گیرد.

• Center-Weighted Metering: از کل قاب استفاده می‌کند، اما تمرکز اصلی آن بر مرکز تصویر است و به تدریج از مرکز به اطراف کاهش می‌یابد.

• Evaluative Metering: نور را در سراسر قاب می‌سنجد و بر اساس نقطه‌ی فوکوس انتخاب‌شده، تمرکز نورسنجی را تنظیم می‌کند.

جبران نوردهی (Exposure Compensation)

این اصطلاح فنی به معنی گفتن به دوربین است که تصویر را روشن‌تر یا تاریک‌تر از مقداری که نورسنج خودکار پیشنهاد می‌کند ثبت کند. جبران نوردهی مثبت (+) اجازه می‌دهد نور بیشتری وارد شود، در حالی که جبران نوردهی منفی (–) نور کمتری وارد می‌کند.

این ویژگی زمانی مفید است که با شرایط نوری خاص سر و کار داری؛ مثلاً هنگام عکاسی از غروب آفتاب یا منظره‌ی پوشیده از برف که نور زیادی بازتاب می‌دهد.

در دوربین‌های Canon EOS Rebel برای تغییر جبران نوردهی، دکمه‌ی +/– را فشار بده و سپس با چرخاندن دایل اصلی پشت شاتر مقدار را تغییر بده.

در سایر مدل‌های DSLR کانن فقط کافی است دایل اصلی پشت دوربین را با شست خود بچرخانی.

دفعه‌ی بعد که در شرایط نوری چالش‌برانگیز بودی، حتماً با این قابلیت تمرین کن.

نوردهی پایین و بالا (Low Key / High Key)

وقتی تصمیم می‌گیری عکسی با نوردهی پایین یا بالا بگیری، در واقع داری درباره‌ی «افراط در کنتراست» صحبت می‌کنی. تصویر High Key تصویری است روشن و یکنواخت، در حالی که تصویر Low Key تاریک و پرکنتراست است.

در یک عکس High Key، سایه‌ها بسیار کم‌اند و تصویر (با وجود نوردهی درست) غرق در نور به نظر می‌رسد. این تکنیک حس شاد، مدرن و پرانرژی ایجاد می‌کند و معمولاً در عکاسی فشن یا پرتره‌های معاصر به کار می‌رود.

در مقابل، عکس‌های Low Key تیره‌تر هستند و تضاد نوری در آن‌ها شدید است. سایه‌ها غالب‌اند و نقاط روشن به‌صورت برجسته و دراماتیک دیده می‌شوند. این تکنیک حالتی جدی‌تر و احساسی‌تر دارد، اما در عین حال می‌تواند تأثیر بصری بسیار بالایی ایجاد کند.

تراز سفیدی (White Balance)

ما معمولاً فکر می‌کنیم رنگ سفید فقط یک حالت دارد، اما در واقع انواع مختلفی از آن وجود دارد. وقتی سفیدی خیلی «گرم» باشد، ته‌مایه‌ی زرد دارد، و وقتی خیلی «سرد» باشد، به رنگ آبی متمایل می‌شود.

تمام دوربین‌های DSLR کانن دارای پیش‌تنظیم‌هایی برای تغییر تراز سفیدی هستند. بهترین راه برای درک نحوه‌ی عملکرد هرکدام این است که یک برگه سفید را چند بار عکاسی کنی و هر بار تنظیم تراز سفیدی را تغییر بدهی تا ببینی رنگ کاغذ چطور عوض می‌شود.

دوربین تو تنظیمات مختلفی برای شرایط نوری گوناگون دارد، اما معمولاً حالت AWB (Auto White Balance) در بیشتر مواقع به‌خوبی کار می‌کند.

هنگام عکاسی مطمئن شو که رنگ سفید روی نمایشگر با رنگ سفید واقعی در صحنه یکی است. مثلاً اگر در فضای باز و زیر آفتاب عکاسی می‌کنی، حالت تراز سفیدی با آیکون خورشید را انتخاب کن.

اگر در محیط داخلی و زیر نور تنگستن عکاسی می‌کنی، حالت «لامپ» را فعال کن. وقتی تراز سفیدی درست تنظیم شود، سایر رنگ‌ها نیز طبیعی و دقیق به نظر خواهند رسید.

جمع‌بندی

اصطلاحات عکاسی در ابتدا ممکن است پیچیده و فنی به نظر برسند، اما وقتی آنها به طور کامل فراگرفته شوند به آسانی می تواتند موجب پیشرفت شما شوند .

متوجه می‌شوی که چگونه دوربینت از نظر فنی تصویر را ثبت می‌کند و چطور می‌توانی با تسلط بر این مفاهیم، عکس‌هایی زیبا و حرفه‌ای خلق کنی.

تهیه و تنظیم : اطمینان | نمایندگی کانن در ایران